陰翳礼讃, "El Elogio de la Sombra"

Duela bi edo hiru aste JunichiroTanizaki japoniarraren "El elogio de la sombra" ensaigua irakurri nuen. Teoria klase batean gomendatu zuen Mungik eta oso interesgarria iruditu zitzaidan, hortaz, liburudendara juan nintzan egun hartan bertan enkargua egiteko. Oso liburu interesgarria izan da, eta gainera eskertzekoa.

Japonia, japoniar bizimodua, Japoniako kultura, arte japoniarra eta arkitektura eta lorategizaintza japoniarrak oso gustoko izan ditut betidanik, baina azken aldian antzita nuen aurreko guztia. Dula sei urte inguru Japoniara bizitzera juateko gogoak nituen, eta nere ilusioa hor finkatzea izan zen, baina ene Euskal Herria abandonatzearen ideia migarriak atzera bota ninduen (gainera, Fukushimako iskanbila gertatu zen) Japoniarekiko hurbiltasun eta ilusio hori desagertu, edo nere barnean itzal eta laino ilunen atzean izkutatu zen. Ensaigu hau irakurri arte.

Honek nire mirepen hori berpiztu du. Ez dakit zergatik, gauza asko izan ditut eta egin ditut, eta baita gertatu zaizkit, sentimendu hori Tanizaki irakurri aurretik suspertzeko, baina hori "El elogio de la sombra" irakurri arte zegoen bezala mantendu da. Posibleena idazlearen idazteko era eta sentimendua izan direz (irakurtzerakoan nere ingurua laino eta itzalez betetzen zelako sentsazioa baitnuen, edota shoji-ak mogitzen nabaritzen nituen, eta baita Japoniako tradizio eta kultura antzinak suntsizen dituen pasaden mendeko bonbila zaratatsuen beroa nabaritzen nuen), edota jakituria transmititzeko modu ezberdin hori, arkitekturari buruz ezplizituki oso gutxi egiten baitu Junichirok.

Sarreran egiten den komunen arteko konparaketak oso ongi argitzen du zer den japoniar izatea (edo zer izan zen amerikarren inbasioaren aurretik (eta amerikarrak ez zirela horrelakoak izango ingelesen inbasioa gertatu ez balitz esateko beharra dago baita ere...)) eta zer den mendebaldetar izatea. Oso garrantzitsua deritzot honi. Praktikotasun purua (non intxura ere praktikotasunaren menpe dagoen) ongizatearen, atseginaren, gozapenaren aurka.

Bat nator Tanizakirekon, baina zuzenketa bat edo puntuazio bat markatu nahi diot: boligrafoaren adibidea ematen duenean japoniar batek boligrafoa asmatuko balu beste era batera egingo lukela arrazoitzen du. Ados, baina japoniarrek eta txinatarrek europarrei teknologikoki eta zientifikoki egndako aurkipenetan aurrea hartu zieten mendeak atzera, zergatik ba ez zutenbaita ere boligrafoa asmatu? Edo tinteroaren beharrik ez zuen pinzelik? Oso erraz: ez zuten behar. Haien munduaren interpretazioak ez zien horrelako lanabesen beharrik ematen. Beraz arazoa aurrerago doa.

Gehiegi ez luzatzearren hemen utziko dut mezu hau. Baina idazten bukatu baino lehen esan behar dut horaindik ez dudala arkitektu izpiriturik edo ez dudala arkitekturako ideiak ulertzeko erraztasunik, liburu honek arkitekturari buruzko ezagutzak handitu baitizkit, baina uste dut asko eskapatzen zaidala, ez dakidala hartzen, edo hartu dudala eta ez dakidala ikusten.

Irakurri ezazue liburuxka mehe hau, oso lagungarria, polita eta irakurtzeko arin eta atsegina baita.

Lantegi Bateratua: Bigarren Eguna

Pasadan asteko klasen Le Cabanon-eri buruzko Rax Rinnekangas-en film bat ikusi gendun. Arkitektura film bilduma batetikan ataratako filma da, eta lar nabaritzen jako, azterketa sakon eta luzea egiten dabelako. Filman ondoren Modulor-eskalimetro bat egin gendun talde bakoitzan, nahiz eta ene taldeko partaideok bakoitzak berea egin gendun. Geure Modulor-eskalimetroa balsako zurezko xafla baten margoztu dogu, neurri eta irudiekaz, 1/10 eskalan.

Modulor-eskalimetroa lan mahaian.

Biherko egin biharrekua Modulor-eskalimetroa erabiltzea izen da: zazpi plano 1/10 eskalan (baten hiru dientsiotan muntautako altzariak kokatu biher ziran eta beste seirak Collage teknikarekin ebaketak). Bihar, gabonilak 3 (batueraz abendua dala uste dot), aurkeztu biher doguz lan hauek danak. Horretaz aparte, egitura arin eta zurezkoei buruzko eta Le Cabanoneri buruzko informazioa bilatu beharra dogu.

Taldean lan eginez oso azkar pasatzen dogu denbora, guztioan artian gauzelako eta entreteniduta. Baina halere lan egiten dogu gelditu barik (beno, nonoiz txokolate tikaran bat edaten dogu, baina sekretuan...).

Hamen ene taldekideek nola lan egiten duten demostrazio bat:

PS: Neu enaiz argazkiotan agertzen, argazkilaria nazelako eta ez ez dodalako lanik egiten!

"Espèces d'Espaces"

Asteburu hontan Georges Perec-en liburuxka hau irakurtzen bukatu dut. Egia esan irakasleek duela asko gomendatu zuten baina ez dut horainarte bukatu. Oso liburu interesgarria dela iruditu zait, nahiz eta atal asko ez ulertu (behin baino gehiagotan irakurrita ere, eta bueltak emoten egonda ere). Suposatu nahi dut kontzeptu zailak direla, abstraktuegiak neretzako, eta ez neu motela naizenik. Adibidez, atal batenetxe aldaketa bateri buruz idazten du, baina horretarako aditz multzo bat erabiltzen du, dana jarraia, puntu, koma edo delako zeinu gabe, hutsa. Oso astuna egin zitzaidan atal hau, baina zeozer ulertu nuela pentsatzen dut.

Interneten  bidezko kopia batera sarrera bageneukan ere liburua erosi nuen, pertsonalagoa baita eta edonon eta edonoiz irakur daitekelako.Hau egitea komenigarriena dela deritzot, liburuaren edizioarekin jolasten baitu idazleak, formatu eta kokapenarekin batez ere (formak, ESPAZIOAK sortzen) eta hori gehiago nabari da paper inprimatuan.

Liburu hau Georges Perec-en jostailua izan da: idazterakoan jolastu egin du eta gainera irakatsi, eta seguruenik ere ikasi. Jolas didaktiko sakona dugu azken finean. Sakona alde filosofiko/artistiko landua baitu.

Lantegi Bateratua: Estraineko Eguna

Pasadan asteko eguastenen izan genun estraineko lantegi bateratuko klasea. Hasteko, Mungik eta Borjak Paraninfoan Le Cabanonen inguruko PowerPoint aurkezpen bat pasatu ziguten, Mungik mintzatzen zen bitartean, nahiz eta asko ez esan, geuk inbestigatu behar genuelako. Mintzaldi eta aurkezpenaren ostean lantegira igo ginen eta Le Corbusier eta Modulorrari, ergonomiari eta abarreko galdetegi bateri erantzun genion, taldeka (ene taldea Iraide Pallin, Jone Ramirez, June Salinero eta neuk osotzen dugu), hauei buruzko lehenengo ideia orokor bat izan genezan. Aldi berean, lantegi bateratuko enuntziatua aurkeztu ziguten, eta baita ere lauhileko amaieran erantzun ahal izan behar dugun galdera. Hauek dira zehazki:

LE CORBUSIERREN MODULORRAK JADANEKOTASUN ERGONOMIKOA AL DU? 

2014/15 kurtsoko lehen mailako Tailer Bateratuaren ariketa moduan “Modulor” izeneko neurketa sistemaren inguruan sakontzea du helburu. Neurketa sistema hau XX.mende erdialdean garatu zuen Le Corbusier arkitekto suizarrak (1887-1965). Tailerraren galdera eragilea ondokoa da: Le Corbusierre Modulorrak jadanekotasun ergonomikoa al du?
TAILERRA:
Altzari diseinua lantzen duen Euskal enpresa  batek, merkatuko eskeintza zabaldu bahi du produktu berriak eskeiniz. Enpresa, aulki eta bulegoetarako altzarietan espezialitatuta dago, eta etorkizunean arkitekturarekin lotura duen altzairu linea berri bat sortzea interesgarria ikusten du.
Le Corbusier arkitekto suizar ospetsuarekin lotura izango duen altzari kolekzio bat egitea aukera paregabea iruditzen zaio enpresari. Hau horrela izanda, bertako ikerketa eta sorkuntza salilak Le Corbusier-en “Modulor”-aren neurri antropometrikoak ardatz izanda burututako diseinuak egitea proposatzen du. Diseinuetan Le Corbusier-en esentzia erakusten duten ezaugarriak integratzeko aukera egon daitekeelarik, kolore konbinazioak, proportzioak, formak, egiturak, etabar…
Produktuaren sortze fasearekin hasi aurretik, enpresak, “Modulor”-ean oinarrituriko diseinuen ergonomia aztertu nahi du. Mende erdi bat baino gehiago igaro ondoren, Modulorrean ezartzen diren neurriak egokiak diren egiaztatzea garrantzitsua bait da edozein diseinu burutu aurretik.
Ikasle talde bakoitzari enpresako ikerketa saileko taldeak hartzen duen papera egitea proposatzen zaio, Le Corbusier-en diseinuen inguruan lana egin eta esperimentatu ahal izateko. Irakasleek Le Corbusier-en lana ezagutzen dutenez, gaiean adituak izango balira jokatuko dute.
“Modulor”-ak ea jadanekotasuna duen galderarekin, ikasleak, “Modulor”-a zertan datza ikertu beharko du. Horretarako, arkitektoaren bizitza eta egindako lanen inguruan ikertu beharko du, bere lana tailerraren testuinguruan jarriaz.
Era berean, neurketa sistema horrekin Le Corbusierrek diseinaturiko erakin batetan sakonduko da, zehazki, “Le Cabanon” (1951-52) txabola proiektuan. Eraikin hau, arkitektoak burututako proiektu txiki bat denez, tailerreko egunetan garatzeko moduko dimentsioa du. Ikasleek eraikin horri buruzko informazio nahikoa bildu beharko dute, ondoren, bertako altzari edo arkitektura zati bat eskala erreal batetan erreproduzitzeko. Honetarako erabiliko den eraikitze materiala birziklatua izatea aholkatzen da.
Tailer ariketa honekin, ikasleak “Modulor”-ean oinarrituriko diseinuen eskala eta proportzio errealetara hurbiltzeko aukera izango du, eta bere begiekin egiaztatu ahal izango du ea Modulor-a oinarri duten altzari diseinuek ergonomikoak izan daitezkeen ala ez.

Le Corbusierren modulorraren ideia oso praktikoa deritzot, erosotasuna, egokitasuna eta erabilgarritasuna biltzen dituelako. Bere marrazkiak ere anitz liluratzen nau: ez dira marrazki "landuak", perfektuak, baina interpretatzeko nahikoa edo hobe dira, eta gainera beharrezkoa ez den lanik ez egiteko balio duten krokis pertsonalak (bakoitzaren nortasuna batzen dutelako zentzuan eta ez batena delakoarenean) eta adierazgarriak dira. Landuta dagoena ideia da, eta hori irudietan nabari da.

Estraineko egun honen atzetik, aste hontan eta aurrekoan modulor pertsonala egiten haritu gara geure taldean: guztion artean bakoitzarentzako bi modulor zinta ezberdin egin ditugu (neurri "standard"-duna (2260 mm-ko luzerakoa) eta bakoitzaren neurriduna (ene kasuan 2010 mm)). Modulor zinta egiteko hule zati handi bat erosi dugu eta bi koloredun permanente. Zintak egiten arrasti bat pasa genuen, egoitzako pasabide erdian "mantela" eta jendearen joan etorriak mozten.

Iraideren "Le Modulor".

Iraide eta June "mantela" mozten.

Geure luzera neurtzeko paretan arkatzez pasabideko horman markak egin genituen eta izenak jarri baitare, baina zikina badirudi ere ez genituen ezabatu, kurtso bukaeran zenbat hazi garen ikusteko zain!!

PS: Lasai, ez gara horren zikinak, kurtso bukaeran, neurtu ostean, ezabatuko ditugu markak!

Zubimusun Ikasle Batentzako Etxola

Beste gau bat lanean; azkeneko xehetasunak direla eta. Gaur goizez 3. ariketaren antrega dugu eta horatarako, hain luzea eta aldakorra izan den przasu honen emaitza hona igoko dut.
Lehenengo astetik ideia bat izan nuen, garatuta, eta denboraren eta zuzenketen ondorioz aldatzen joan da, baina esentzia bera gordetzen.
Etxola hau proiektatzean Mies Van Der Roheren estiloa kontutan hartu dut, baita Tadao Andoren Uraren eta Haizearen elizak ere.

Sentitzen dut argazkien kalitate falta. Barkaidazue!!

Zubimusu

Proiektu hontako entrega eguna atzeratu dugu, oso geldo gabiltzalako eta entrega hurrengo eguasteneanizango dugu, beraz, gaur aurreratu dudan gauzetako politenaren argazkitxo bat bakarrik igoko dut blogera: zubimusu plazako etxetxuren maketarena. (Internetekin arazoak ditut, beraz bihar edo beste egunen baten eguneratuko dut sarrera hau, txukuntzeko).

Zubimusu Plazan Etxola

Oraiongo honetan Donostiako Antiguoko Zubimusu plazan ikasle batentzako urte batetarako etxe desmuntagarria proiektatzea tokatu zaigu. Proiektu honetan kokapena ere baloratuko da; baita barruko altzairuen eta espazioen distribuzio eta konfigurazioa.
Ikasle baten bizitza ez da guztiz independientea, gurasoen babespean (ekonomikoki gehienbat) baitago, baina bakarrik ibiltzen hasten den garaia da. Horregatik nire proiektuaren kokalekua ain arraroa da: hautatu dudan lekuan parkea inguratzen duen harrizko paretak nahikoa neurtzen du etxolaren pareta bat estaltzeko eta babesteko. Basoan bakarrik kokatuta dagoen etxe independienteak horma finko baten babesa du. Paralelismo bat egitea da ideia.
Eguenaste honetarako kokapenaren maketa eta planoa E:1/100-ean eta etxolaren apunteak egin behar izan ditugu (etxolaren kokalekuari buruz ausnertu ostean).
Horretarako hamen hautatutako lekuaren eta haren inguruaren (etxolako leihoetatik ikusiko dana) argazkiak aurkezten dizkizuet.

Harri eta landareen sintesi honi oso polita deritzot.

 Eta hona hemen planoa eta maketa, biak 1/100 eskalan.

Oso laket dut prozesu hau, baita lekua ere eta proiektu honekin oso denbora ona pasako dudala uste dut. Ikusiko dugu zelan bukatzen duen honek!!!!